Tornalama İşlemleri İçin Kesik Uç Büyüklüğü

Kesici Ucun Büyüklüğü Takma ucun seçimi, seçilen takım tutucuya bağlıdır. Kesici ucun boyutlarının belirlenmesi
için, talaş kaldırma sırasında kesme derinliğine bağlı olarak, takma ucun kesme işlemine aktif olarak katılan kesme kenarı uzunluğunun (efektif kesme kenar uzunluğu) belirlenmesi gerekir
(Şekil 4.17).
Şekil 4.17 Kesme kenarı uzunluğu/kesme kenarı derinliği BAÜ. MMF. Makina Müh. Bölümü Doç.Dr. Ali ORALCNC Takım Tezgahları Ders Notları Doç.Dr. Ali ORAL
66
Tablo 4.2 'de kesme derinliği ve takım yerleştirme açısına bağlı olarak efektif kesme kenarı uzunlukları. Şekil 4.18 'de kesici ucun şekline göre uç büyüklüğü ile efektif kesme kenarı
ilişkileri verilmiştir. Efektif kesme kenarı uzunluğu kesme derinliği değerine bağlı olarak
aşağıda verilen eşitlikten yararlanarak hesaplanabilir. Sin ap  a 
Burada, ap : Kesme derinliği, К : Takım yerleştirme açısı'dır. Tablo 4.2 Yerleştirme açısı-kesme derinliği-efektif kesme kenarı uzunluğu ilişkisi Yerleştirme
açısı () Kesme Derinliği ap (mm) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 15 a  (efektif kesme kenarı uzunluğu) 90
105 75
120 60
135 45
150 30
165 15
1
1.5
1.2
1.4

2
4
2
2.1
2.3
2.9
4
8

3
3.1
3.5
4.3
6
12
4
4.1
4.7
5.7
8
16
5
5.2
5.8
7.1
10
20
6
6.2
7
8.5
12
24
7
7.3
8.2
10
14
27
8
8.3
9.3
12
16
31
9
9.3
11
13
18
35
10
11
12
15
20
39
15
16
18
22
30
58 Bu eşitlikten elde edilen la, Şekil 4.18 'de verilen ifadelerden yararlanarak kesici ucun
boyutlarının belirlenmesinde kullanılmaktadır Talaş kaldırma işlemlerinin zor olduğu durumlarda daha büyük ve daha kalın kesici uçlar seçilmelidir. Kademeli alın yüzey işlemlerinde kesme derinliği büyük artış gösterir, bu ise daha büyük bir takma uç veya bir alın tornalama işlemini gerektirir.
Şekil 4.18 Uç şekline bağlı olarak efektif kesme kenarı uzunlukları

Tornalama İşlemleri İçin Kesik Uç Şekli

Kesici Uç Şekli Takım seçim işleminin bu aşamasında yerleştirme açısı ve takımın unsura erişebilirliği dikkate alınmalıdır. Kesici uç şeklinin (Şekil 4.15) seçimini etkileyen faktörler şu şekilde özetlenebilir: 1. Yapılacak işlem
2. Kullanılacak takım tutucu BAÜ. MMF. Makina Müh. Bölümü Doç.Dr. Ali ORALCNC Takım Tezgahları Ders Notları Doç.Dr. Ali ORAL
65
3. İş üzerindeki kavisler 4. Kanallar ve vidalar
Şekil 4.15 Kullanılabilecek standart kesici uç şekilleri Bu faktörlerin tümü standart takımlar ile sağlanabilir. Kesici takım seçiminde genellikle
silindirik uçlar kare uçlardan, kare uçlar ise üçgen uçlardan daha dayanıklıdır. Dayanım ve ömür açısından en büyük uç açısına sahip takım seçilmelidir. Ancak kesme işleminde
çeşitlilik söz konusu ise dayanım yerine çeşitlilik esas alınacaksa, daha küçük uç açıları da dikkate alınmalıdır (Şekil 4.16). 1 no'lu cetvel kesici kenarın dayanımını göstermektedir. Sola doğru gidildikçe dayanım artmaktadır. Unsura erişim için sağa doğru gidildikçe yani uç açısı küçüldükçe daha iyi sonuçlar alınır. 2 no'lu cetvelde ise sağa doğru gidildikçe titreşim eğilimi azalmakla, bunun yanı sıra güç gereksinimi de azalma göstermektedir. Kanal işleme ve vida açma takımları için bir standart oluşturulmamıştır. Bu işlemler için
kesici takım firmalarının kataloglarında verilen takımlar kullanılmaktadır.