DENEY MALZEMESİNİN SEÇİMİ ve BOYUTLANDIRILMASI

Yapılan çalışmada, imalatı yapılacak olan dişlinin malzemesi olarak kolay işlenmesi sebebiyle polyamid türü
I plastik bir malzeme seçildi. Başlangıçta, modülü 8 mm, diş sayısı 14 ve basınç açısı 20° olan bir düz dişlinin
boyutlandırılması yapıldı. Bu'ölçülere göre, imalatı yapılacak olan silindirik düz dişlinin taslağı hazırlandı.
İmalatı yapılan dişliye ait temel büyüklükler, dişlinin modülü ve diş sayısı dikkate alınarak aşağıdaki
formüllere göre boyudandınldı. Dişlinin bütün diş profillerinin aynı hassasiyette olması için bağlama sistemi olarak, bir torna tezgahının universal aynası kullanılmıştır. Ayna CNC freze tezgahının tablasına cıvata ve pabuçlarla sabidenmiştir. İmalatı yapılan dişli taslağı aynaya bağlanmıştır.
CNC PROGRAMI ile İŞ PARÇASININ
İŞLENMESİ
Taslağı hazırlanan silindirik düz dişlinin evolvent profili eğri denklemleri çıkarıldı. Bu denklemlerin
nümerik çözümlerine göre Fanuk sistemli makro programlar oluşturularak imalat programı geliştirildi.
Dişlinin imalatı bu imalat programına göre, akış şeması aşağıda verilen programın işlem basamaklarına
göre yapıldı DİŞLİ EVOLVENT PROFİLİ ve YÜZEY
PÜRÜZLÜLÜĞÜNÜN ÖLÇÜLMESİ
imal edilen dişlilerin evolvent profilinin ve basınç açısının kontrolü, Şekil 4'de görülen, Kayseri
TAKSAN A.Ş. deki kalite kontrol laboratuvarında bulunan; minimum ayarlanabilir temel dairesi çapı 20
mm, maksimum ayarlanabilir temel dairesi çapı 600 mm, maksimum diş üstü çapı 650 mm, minimum diş
46 büyüklüğü 0.5 mm(modül), maksimum diş büyüklüğü 20 mm(modül), helis açısı 0° ila 60° (ß=0°...60°),
kaydedici ünitenin hata büyütme oranı 250, 500,1000 ve 2000, temel dairesini okuma hassasiyeti 0.001 mm, helis açısını okuma hassasiyeti 1 saniye, maksimum dışlı ağırlığı 500 kg., iki punta arası maksimum kızak
hareketi (dikey olarak) 150 mm, hareketli ucun maksimum ayarlanabilir mesafesi 250 mm ve harekedı
ucunun maksimum hareket alanı 400 mm olan SP 60

Motor Pistonları Torna tezgahları ile ilişkisi

Motor pistonlarının yapısı gereği, segman kanallarının altında kalan kısımları oval
olarak şekillendirilmektedir. Pistonun bu bölgesinde biyel koluna bağlantıyı sağlayan pernonun yerleştiği yatak kısmı yer almaktadır ve buradaki malzeme miktarı
normal cidarlara göre daha fazladır.
Motorun çalışması sırasında açığa çıkacak ısının etkisiyle piston üzerinde oluşan
düzensiz sıcaklık dağılımları sonucunda genleşmeler meydana gelmektedir. Kalın
kesite sahip perno yatağı bölgesindeki genleşme diğer bölgelere göre daha fazla
olmakta ve böylece pistonun yanal yüzeyinin geometrisi değişerek silindirde
sıkışmalara ve beklenmeyen aşınmalara neden olmaktadır.
Motorların silindirleri tam dairesel kesitli olarak üretilmektedir. Motorun normal
çalışması sırasında pistonun yanal yüzey geometrisinin tam bir silindir olması
beklenmektedir. Bunu sağlamak için ise, soğuk pistonda yatak bölgesinin daha
küçük çapta imal edilmesi gerekmektedir.
Motorlarda sürtünmeden kaynaklanan ısının oluştuğu en önemli bölge silindir
yüzeyleridir. Çünkü bu bölgede hem yüzey hızı çok yüksek ve hem de sürtünme
alanı fazladır. Bunun yanısıra piston, üzerindeki yanma nedeniyle oluşan ısıyı
silindirin alt noktalarına taşımakta ve bu durum, oluşan sıcaklığın daha da yüksek
olmasına neden olmaktadır. Bunun olumsuz etkilerini önlemek için silindir
yüzeyinin yeterli seviyede yağlamaya sahip olması gerekmektedir. Etkin bir
yağlama için piston ile silindir yüzeyi arasında daima bir yağ filminin kalması
istenmektedir. Bu ise, piston yüzeyinde yağ kanallarının varlığı ile sağlanabilir.
Tornalanmış yüzeyde kesici kalemin uç geometrisi ve ilerleme miktarına bağlı
olarak, ardışık iki iz arasında bir tepecik ve bir de çukurcuk oluşmaktadır (Şekil 1).
Oluşan bu çukurcuklar piston üzerinde yağın taşınabileceği ideal yerlerdir. Bu
çukurcuklar sayesinde silindir ve piston yüzeyleri arasında daha rahatlıkla yağ filmi Torna Tezgahlarında Oval Kesme Yapacak Hidrolik Düzenek Geliştirilmesi Y. Usta vd.
Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. Cilt 18, No 3, 2003 3
oluşabilmektedir. Taşlama ile elde edilmiş yüzeyde ise bu özelliği elde etmek
imkansızdır.
Taşlama operasyonunun tornalamadan daha uzun süreli olması nedeniyle maliyetin
artması ve piston yan yüzeyinde yağı taşıyabilecek yerlerin oluşmaması nedeniyle
tornalanmış yüzeye sahip pistonun kullanımı zorunlu olmaktadır. Nitekim, piston
yüzeyleri 1980’li yılların başına kadar, oval taşlama yapabilen silindirik taşlama
tezgahlarında yapılmıştır. O yıllarda, pistonlar için çift etkili kam mekanizmasına
sahip özel torna tazgahları üretilmiş ve bu tezgahlar 100-1500 d/dk hızlarında söz
konusu ovalliği tornalama yüzeyi kalitesi ile elde etmek için kullanılmaya
başlamışlardır.
Bilgisayar denetimli (CNC) tezgahlar, kullanımlarının yaygınlaşması ile birlikte
kamlı oval tornalama tezgahlarının yerini almaya başlamışlardır. Bu tezgahlarda
kullanılan mekanizmaların çalışma prensipleri farklı olup patent altına alınmışlardır.
Bunlardan birincisi Okayama ve Kurashiki [1] tarafından geliştirilen, Takisawa
Takım Tezgahları Şirketi (Japonya) tarafından kullanılan bir sistemdir. Sistemin
çalışması için dört adet servomotor kullanılmaktadır. Bu motorlardan ilki iş
parçasının ilerleme yönündeki hareketini, ikincisi parçanın dönmesini, bir diğeri
kesici takımın çap yönündeki büyük hareketini ve sonuncusu da aynı kesme
takımının yüksek frekanslardaki hareketini sağlamak için kullanılmaktadır. İş
parçasının boyuna (z-ekseni) olan ölçüsü boyunca çap ve ovallik bilgileri hafızada
tutulmakta ve kesici uç ilerledikçe, motorlar bu bilgilerdeki konumları sağlayacak
şekilde hareket ettirilmektedirler.

Kayseri'deki Torna Atölyeleri

Kayseri'de torna ve yedek parça adına aradığınız her şey İzmir Torna'da. Her türlü yedek parça, dişli imalatı, kaynak işleri yapılır.

Adres : Anbar Mah. Demirciler Sitesi. 18. Cadde NO : 50 KAYSERİ

Tel : 0352 331 30 41
Fax : 0352 331 30 44

Türkiye'nin her yerinden fiyat bilgisi almak yada sipariş vermek isterseniz yaptıracağınız parçanın resmini izmirtorna38@gmail.com mail adresine gönderebilir yada fax çekerek bize ulaştırabilirsiniz.

İzmir Torna Siz varsanız Bizde varız.